Bazı çocuklar yeni ortamlara ve insanlara hızla uyum sağlarken bazıları önce gözlemlemeyi, ortamı tanımayı ve kendini güvende hissetmeyi tercih eder. Utangaç ya da çekingen bir çocuk için kreşe başlamak, daha fazla zaman ve destek gerektirebilir. Utangaçlık bir kusur değil, bir mizaç özelliğidir ve doğru yaklaşımla çocuk kendi hızında uyum sağlayabilir.
Utangaçlık nasıl görülür?
- Yeni ortamlarda ebeveynine yakın durmak
- Tanımadığı kişilerle konuşmaktan kaçınmak
- Grup etkinliklerini önce dışarıdan izlemek
- Kalabalık ortamlarda sessizleşmek
- Tanıdık ortamlarda ise rahat ve konuşkan olmak
Mizaca saygı
Utangaç çocukları "Neden konuşmuyorsun?" ya da "Bu kadar utangaç olma" gibi ifadelerle zorlamak, kaygılarını artırabilir. Çocuğun yanında başkalarına "O çok utangaçtır" demek de bir etiket oluşturabilir. Bunun yerine çocuğun ortamı tanımak için zamana ihtiyaç duyduğunu kabul etmek daha destekleyicidir.
Kreşe hazırlık
- Kreşi önceden birkaç kez ziyaret edin.
- Öğretmenle tanışmasını sağlayın; tanıdık bir yüz güven verir.
- Kreşte neler olacağını resimli kitaplar ya da oyunlarla anlatın.
- Uyum sürecini mümkünse kademeli planlayın.
Öğretmenle iş birliği
Çocuğunuzun mizacını, ilgi alanlarını ve onu rahatlatan şeyleri öğretmenle paylaşın. Öğretmen, çocuğu bir grup etkinliğine yavaş yavaş dahil edebilir, ona önce küçük bir grupla ya da tek bir arkadaşla oynama fırsatı tanıyabilir. Çocuğa sınıfta küçük bir görev vermek de kendini değerli hissetmesine yardımcı olabilir.
Küçük adımlar
- Bir sınıf arkadaşıyla kreş dışında buluşma ayarlayın.
- Evde selamlaşma, kendini tanıtma gibi cümleleri oyunlarla çalışın.
- Çocuğunuzun cesaret gösterdiği anları fark edip takdir edin.
- Başarısızlık yerine çabayı övün.
Zorlamaktan kaçının
Çocuğu kalabalık bir grubun önünde konuşmaya ya da şarkı söylemeye zorlamak olumsuz deneyimlere yol açabilir. Çocuğun kendi isteğiyle katılması, zaman alsa da daha kalıcı bir özgüven oluşturur.
Ne zaman destek alınmalı?
Çekingenlik çocuğun günlük yaşamını ciddi şekilde etkiliyor, kreşte hiç konuşmuyor ya da uzun süre boyunca yoğun kaygı yaşıyorsa bir çocuk gelişim uzmanından ya da çocuk doktorunuzdan görüş almanız faydalı olabilir.
Utangaçlığın güçlü yanları
Utangaç çocuklar çoğu zaman dikkatli gözlemciler, iyi dinleyiciler ve derin arkadaşlıklar kurabilen bireylerdir. Bu güçlü yönleri görmek ve takdir etmek, çocuğun kendini olduğu gibi kabul edilmiş hissetmesini sağlar.
Kreşte arkadaşlık için kreşte arkadaşlık yazımızı, özgüven için okul öncesinde özgüven rehberimizi okuyabilirsiniz.
