Küçük çocuklar, büyüklerine yardım etmekten ve "büyük işler" yapmaktan hoşlanır. Okul öncesi dönemde yaşa uygun küçük sorumluluklar vermek, çocukların bağımsızlık, özgüven ve iş birliği becerilerini geliştirir. Bu sorumluluklar aynı zamanda çocuğun aileye katkı sağladığını hissetmesini ve kendini değerli görmesini sağlar.
Sorumluluk vermenin faydaları
- Bağımsızlık ve öz bakım becerilerinin gelişmesi
- Özgüven ve başarma duygusu
- Aileye ait olma hissi
- İş birliği ve yardımlaşma alışkanlığı
- Okul yaşamına hazırlık
Yaşa uygun görev örnekleri
- Oyuncaklarını toplamak
- Kirli kıyafetlerini çamaşır sepetine koymak
- Sofraya peçete ve kaşık koymak
- Yemekten sonra tabağını mutfağa götürmek
- Bitkileri sulamak
- Evcil hayvanı beslemeye yardım etmek
- Kreş çantasını hazırlamaya katılmak
- Ayakkabılarını yerine koymak
Sorumluluğu alışkanlığa dönüştürmek
Görevleri günlük rutinlere bağlamak, onların alışkanlık haline gelmesini sağlar. Örneğin oyun bittiğinde oyuncakları toplamak ya da yemekten sonra tabağı götürmek gibi. Resimli bir görev çizelgesi hazırlamak, çocuğun görevlerini hatırlamasına ve tamamladığında kendini başarılı hissetmesine yardımcı olur.
Mükemmellik beklememek
Çocukların görevleri yetişkinler kadar düzgün yapmasını beklemek gerçekçi değildir. Oyuncakların tam yerine konmaması ya da peçetelerin düzgün katlanmaması önemli değildir. Önemli olan çabadır. Çocuğun yaptığı işi düzeltmek için arkasından tekrar yapmak, onun motivasyonunu azaltabilir.
Takdir etmek
Çocuğun yardımını ve çabasını takdir etmek, sorumluluk alma isteğini artırır. "Masayı kurmamıza çok yardım ettin, teşekkür ederim" gibi ifadeler çocuğa değerli olduğunu hissettirir.
Oyunlaştırmak
Toplanmayı bir yarışa ya da şarkıyla yapılan bir oyuna dönüştürmek, görevleri daha eğlenceli hale getirir. Küçük çocuklar için eğlence, motivasyonun en güçlü kaynağıdır.
Tutarlılık
Sorumlulukların düzenli ve tutarlı şekilde beklenmesi önemlidir. Bir gün istenip ertesi gün unutulan görevler alışkanlığa dönüşmez.
Kreş ile uyum
Kreşlerde de çocuklara sınıfı toplamak, masayı silmek gibi küçük görevler verilir. Kreşte uygulanan görevleri evde de sürdürmek, çocuğun bu alışkanlıkları daha kolay benimsemesini sağlar.
Kardeşlerle paylaşım
Evde birden fazla çocuk varsa görevleri yaşlarına uygun şekilde paylaştırmak, adalet duygusunu ve iş birliğini destekler. Büyük kardeşin küçük kardeşe bir görevi öğretmesi gibi roller, her iki çocuğun da kendini değerli hissetmesini sağlar.
Özgüven konusunda okul öncesinde özgüven yazımızı, okula hazırlık için okula hazırlık becerileri rehberimizi okuyabilirsiniz.
