İki yaş civarında pek çok ebeveyn, çocuklarının "hayır" demeye, her şeyi kendisi yapmak istemeye ve isteği yerine gelmediğinde öfkelenmeye başladığını fark eder. Bu dönem zaman zaman zorlayıcı olsa da çocuğun gelişiminde önemli bir aşamadır. Çocuk, ayrı bir birey olduğunu keşfetmekte ve bağımsızlığını denemektedir.
Bu dönemde neler olur?
- Çocuk kendi istek ve tercihlerinin farkına varır.
- Her şeyi kendisi yapmak ister.
- Sınırları test eder.
- Duygularını henüz kelimelerle ifade etmekte zorlanır.
- İstediği olmadığında öfke patlamaları yaşayabilir.
Bağımsızlığa alan tanımak
Çocuğa güvenli sınırlar içinde seçim hakkı vermek, inatlaşmaları azaltabilir. "Kırmızı tişörtü mü, mavi tişörtü mü giymek istersin?" gibi iki seçenek sunmak, çocuğun kontrol hissini karşılar. Ayakkabısını giymek ya da masayı silmek gibi işleri kendisinin yapmasına izin vermek, zaman alsa da özgüvenini destekler.
Net ve tutarlı sınırlar
Bağımsızlığa alan tanımak, her isteğe evet demek anlamına gelmez. Güvenlik ve saygı gibi konularda net ve tutarlı sınırlar koymak, çocuğa güven verir. Sınırları kısa ve sakin bir dille ifade etmek, uzun açıklamalardan daha etkilidir.
Öfke patlamaları karşısında
- Sakin kalmaya çalışın; sizin sakinliğiniz çocuğun sakinleşmesine yardımcı olur.
- Çocuğun güvende olduğundan emin olun.
- Duygusunu adlandırın: "Çok kızdın, çünkü parktan ayrılmak istemedin."
- Patlama geçtikten sonra kısa bir sarılma ve sakin bir konuşma yapın.
- Öfke patlaması ile ödüllendirme arasında bağ kurmayın.
Tetikleyicileri azaltmak
Açlık, yorgunluk ve geçişler (parktan eve dönmek gibi) öfke patlamalarını tetikleyebilir. Düzenli uyku ve öğün saatleri, geçişlerden önce "beş dakika sonra gidiyoruz" gibi uyarılar ve rutinler bu tür anları azaltabilir.
Kreşte iki yaş dönemi
Kreşe giden iki yaşındaki çocuklar, sınıfta da benzer davranışlar gösterebilir. Öğretmenlerin bu dönemin özelliklerini bilmesi ve sakin, tutarlı bir yaklaşım sergilemesi önemlidir. Evde ve kreşte benzer kuralların uygulanması çocuğun öğrenmesini kolaylaştırır.
Ebeveynin kendine bakması
Bu dönem ebeveynler için yorucu olabilir. Kendi sabrınızın tükendiğini hissettiğinizde kısa bir mola vermek, eşinizle görevleri paylaşmak ve kendinize karşı anlayışlı olmak önemlidir.
Geçici bir dönem
Çocuğun dil becerileri geliştikçe ve duygularını düzenlemeyi öğrendikçe bu dönemin zorlukları azalır. Sabırlı ve tutarlı bir yaklaşım, çocuğun sağlıklı bir özerklik duygusu geliştirmesine yardımcı olur.
Öfke nöbetleri hakkında ayrıntılı bilgi için öfke nöbetleri yazımızı, sınır koyma için okul öncesinde sınır koymak rehberimizi okuyabilirsiniz.
