"Paylaş, kardeşim!" cümlesi pek çok ebeveynin sıkça kurduğu cümlelerden biridir. Ancak küçük çocuklar için paylaşmak, sanıldığından daha zor bir beceridir. Paylaşma; empati, sıra bekleme, duygularını düzenleme ve başkalarının ihtiyaçlarını fark etme gibi birçok becerinin birleşimidir. Bu beceriler zamanla ve deneyimle gelişir.
Paylaşmak neden zor?
Küçük çocuklar dünyayı daha çok kendi bakış açılarından görür. Bir oyuncakla oynarken onu başka birine vermek, o oyuncağı kaybetmek gibi hissettirebilir. "Sonra geri alacağım" düşüncesini kavramak da zaman alır. Bu nedenle küçük yaşlarda paylaşmayı reddetmek, çoğu zaman gelişimin olağan bir parçasıdır.
Paylaşma becerisi nasıl gelişir?
Çocuklar büyüdükçe başkalarının duygularını daha iyi anlamaya, sıra kavramını kavramaya ve iş birliği yapmanın keyfini keşfetmeye başlar. Okul öncesi dönemin ilerleyen yıllarında çocuklar, oyunlarda sıra almayı ve birlikte oynamayı daha kolay kabul eder. Kreş ortamı, bu becerilerin pratik edildiği önemli bir alandır.
Ebeveynler ne yapabilir?
- Model olun: Kendi eşyalarınızı ve yiyeceklerinizi çocuğunuzla paylaşın, bunu sözle de ifade edin.
- Sıra oyunları oynayın: Top atma, kutu oyunları gibi sıra gerektiren oyunlar oynayın.
- Duyguları adlandırın: "Oyuncağını vermek istemedin, çünkü onunla oynamak istiyordun" diyerek duygusunu anladığınızı gösterin.
- Zorlamayın: Oyuncağı çocuğun elinden alıp başkasına vermek, paylaşmayı öğretmez.
- Takdir edin: Paylaştığında bu davranışı fark edin ve olumlu geri bildirim verin.
Özel eşyalar
Her çocuğun çok değer verdiği bazı özel oyuncakları olabilir. Misafir çocuklar gelmeden önce bu özel oyuncakları kaldırmak ve paylaşılabilecek oyuncakları birlikte seçmek, olası çatışmaları azaltır.
Çatışma anında
- Sakin kalın ve iki çocuğu da dinleyin.
- Her çocuğun duygusunu adlandırın.
- Bir zamanlayıcıyla sıra belirlemek gibi çözümler önerin.
- Çocukları birlikte çözüm bulmaya teşvik edin.
Kreşte paylaşma
Kreşte öğretmenler, paylaşma ve sıra beklemeyi oyunlarla ve günlük rutinlerle destekler. Grup etkinlikleri, ortak projeler ve iş birliği gerektiren oyunlar çocukların birlikte çalışmayı öğrenmesine yardımcı olur. Öğretmenle görüşerek çocuğunuzun sınıfta bu konuda nasıl olduğunu öğrenebilir, evde benzer yaklaşımlar uygulayabilirsiniz.
Sabırlı olun
Paylaşma, bir günde öğrenilen bir beceri değildir. Tekrar eden deneyimler ve tutarlı bir yaklaşım, zamanla çocuğun bu beceriyi içselleştirmesini sağlar.
Kreşteki arkadaşlık ilişkileri için kreşte arkadaşlık yazımızı, olumlu disiplin yaklaşımı için olumlu disiplin rehberimizi okuyabilirsiniz.
